Dobrostan zwierz\u0105t od kilkunastu lat sta\u0142 si\u0119 poj\u0119ciem dominuj\u0105cym w zakresie postrzegania produkcji zwierz\u0119cej, a tak\u017ce szeroko rozumianych relacji pomi\u0119dzy zwierz\u0119tami a lud\u017ami, nie tylko gospodarskimi, ale tak\u017ce towarzysz\u0105cymi, a nawet wolno \u017cyj\u0105cymi. Jest to zwi\u0105zane przede wszystkim z rosn\u0105c\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 ludzi na los zwierz\u0105t i coraz bardziej emocjonalnym podej\u015bciem do tych zagadnie\u0144 reprezentowanym przez liczne i intensywnie dzia\u0142aj\u0105ce organizacje pozarz\u0105dowe zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 zwierz\u0105t i ich prawami. Niestety w zakresie postrzegania znaczenia poj\u0119cia dobrostanu zwierz\u0105t ogromny problem stanowi niedostateczne zdefiniowanie tego okre\u015blenia i ogromne zr\u00f3\u017cnicowanie jego interpretacji \u2013 w zale\u017cno\u015bci od tego, kto o tym m\u00f3wi. W tym zakresie mamy do czynienia z kilkoma postawami spo\u0142ecznymi, kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 na cztery kluczowe zasady reguluj\u0105ce relacje cz\u0142owiek-zwierz\u0119: pierwsza z nich to zasada pe\u0142nego przyzwolenia, oznaczaj\u0105ca, \u017ce zwierz\u0119 ma charakter u\u017cytkowy, z kt\u00f3rego cz\u0142owiek mo\u017ce korzysta\u0107 i nie nak\u0142ada to na niego \u017c\u0105dnych zobowi\u0105za\u0144 wobec zwierz\u0105t; druga to zasada racjonalnego wykorzystania, zak\u0142adaj\u0105ca, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce korzysta\u0107 ze zwierz\u0105t, ale nak\u0142ada to na niego obowi\u0105zek zapewnienia im optymalnych warunk\u00f3w \u017cycia; trzecia \u2013 zasada ograniczonego wykorzystania, wskazuj\u0105ca na konieczno\u015b\u0107 stopniowego zmniejszania zale\u017cno\u015bci cz\u0142owieka od produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego; wreszcie czwarta to zasada ca\u0142kowitego abolicjonizmu, determinuj\u0105ca pr\u00f3b\u0119 wymuszenia prawnego zakazu jakiejkolwiek formy wykorzystywania zwierz\u0105t przez cz\u0142owieka. Ka\u017cda z tych postaw, a tak\u017ce stoj\u0105cych za nimi organizacji czy instytucji inaczej definiuje dobrostan zwierz\u0105t i zasady jego wype\u0142niania. Co warto podkre\u015bli\u0107, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b najaktywniejszych w zakresie forsowania swoich opinii (w tej puli w szczeg\u00f3lno\u015bci mieszcz\u0105 si\u0119 aktywi\u015bci o pogl\u0105dach skrajnych oraz politycy szukaj\u0105cy poklasku w \u015brodowisku tych\u017ce aktywist\u00f3w), charakteryzuje si\u0119 siln\u0105 motywacj\u0105 emocjonaln\u0105 przy ca\u0142kowitym braku kompetencji merytorycznych do wypowiadania si\u0119 w tych wa\u017cnych, ale jak\u017ce trudnych tematach. Na szcz\u0119\u015bcie mamy te\u017c przepisy prawa, kt\u00f3re cho\u0107 niedoskona\u0142e, stanowi\u0105 podstaw\u0119 do interpretacji zagadnienia dobrostanu i nak\u0142adaj\u0105 na ludzi klarowne zobowi\u0105zania wobec zwierz\u0105t.<\/p>\n
Przepisy te maj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowany charakter w zale\u017cno\u015bci od kraju. Bez w\u0105tpienia prawodawstwo Unii Europejskiej jest najdalej id\u0105cym w zakresie zapewnienia zwierz\u0119tom optymalnych warunk\u00f3w utrzymania i id\u0105cego za tym szeroko rozumianego dobrostanu. Jednocze\u015bnie s\u0105 to te\u017c najostrzejsze przepisy w zakresie ograniczania wp\u0142ywu produkcji zwierz\u0119cej na \u015brodowisko. Oznacza to, \u017ce niezale\u017cnie od postrzegania problemu dobrostanu przez r\u00f3\u017cne organizacje i instytucje, europejska produkcja zwierz\u0119ca daje najwi\u0119kszy komfort i bezpiecze\u0144stwo zwierz\u0119tom. Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 patologiczne przypadki maltretowania zwierz\u0105t, tak\u017ce w krajach europejskich, w tym w Polsce, ale stanowi\u0105 one przekroczenie prawa stanowionego i jako takie podlegaj\u0105 karze. Niemniej to, co w Europie stanowi ju\u017c przekroczenie prawa, w krajach pozaeuropejskich jest na gruncie prawa dopuszczalne i praktykowane, zatem bez w\u0105tpienia los zwierz\u0105t, a w szczeg\u00f3lno\u015bci zwierz\u0105t gospodarskich jest w krajach UE lepszy, a ich dobrostan utrzymywany na zdecydowanie wy\u017cszym poziomie.<\/p>\n
Kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Pog\u0142owie \u015bwi\u0144 w Europie to ok. 140 mln szt., co przy \u015brednim wska\u017aniku efektywno\u015bci stada wynosz\u0105cym ok. 2, pozwala na produkcj\u0119 roczn\u0105 ok. 280 mln tucznik\u00f3w, z czego 50%, czyli 140 mln to osobniki m\u0119skie podlegaj\u0105ce ubezp\u0142adnianiu. Najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 metod\u0105 jest chirurgiczna kastracja, kt\u00f3ra podlega w Europie bardzo \u015bcis\u0142ym regulacjom zmierzaj\u0105cym do ograniczania cierpienia zwierz\u0105t, a tak\u017ce kontroli ich przestrzegania. Obejmuj\u0105 one wykonanie zabiegu w okresie poprzedzaj\u0105cym uzyskanie pe\u0142nej sprawno\u015bci przez receptory b\u00f3lowe lub stosowanie \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych. S\u0105 te\u017c podejmowane dzia\u0142ania w kierunku zast\u0105pienia zabiegu chirurgicznego zastosowaniem preparatu farmakologicznego w iniekcji albo skr\u00f3ceniem czasu tuczu przy obni\u017ceniu masy cia\u0142a zwierz\u0105t i ca\u0142kowitej rezygnacji z jakiegokolwiek zabiegu. W krajach pozaeuropejskich tego typu dzia\u0142ania podejmowane s\u0105 sporadycznie lub nie s\u0105 podejmowane wcale. Kolejny przyk\u0142ad to normy powierzchni przypadaj\u0105ce na zwierz\u0119, kt\u00f3re w krajach UE daj\u0105 zwierz\u0119tom du\u017co wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 ruchu. \u015aredni wska\u017anik powierzchni na zwierz\u0119 jest w UE o ok. 16% wi\u0119kszy ni\u017c w USA czy Kanadzie, przy czym r\u00f3\u017cnica dotyczy zar\u00f3wno zwierz\u0105t rosn\u0105cych, jak i stada podstawowego. Je\u015bli dane te odnie\u015b\u0107 do najwi\u0119kszego producenta w skali \u015bwiata, czyli Chin, to trudno w og\u00f3le m\u00f3wi\u0107 o r\u00f3\u017cnicy, poniewa\u017c w Pa\u0144stwie \u015arodka wydaje si\u0119, \u017ce \u017cadne normy nie obowi\u0105zuj\u0105, a jedyn\u0105 zasad\u0105 jest maksymalizacja produkcji przy minimalizacji koszt\u00f3w. Z tego mi\u0119dzy innymi powodu \u015brednie wska\u017aniki produkcyjne w krajach takich jak Chiny czy Brazylia s\u0105 ni\u017csze od europejskich, poniewa\u017c szeroko rozumiany komfort i dobrostan zwierz\u0105t s\u0105 na zdecydowanie ni\u017cszym poziomie. Z drugiej jednak strony powoduje to znacz\u0105ce ograniczenie koszt\u00f3w, skutkuj\u0105ce du\u017co wi\u0119ksz\u0105 konkurencyjno\u015bci\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 produkt\u00f3w zwierz\u0119cych pochodz\u0105cych z kraj\u00f3w, gdzie normy dobrostanu s\u0105 mniej restrykcyjne ni\u017c w Europie.<\/p>\n
W tej sytuacji na podkre\u015blenie zas\u0142uguje kilka istotnych fakt\u00f3w. Po pierwsze zwierz\u0119ta gospodarskie utrzymywane w Europie s\u0105 zdecydowanie lepiej chronione i maj\u0105 zapewniony o wiele wy\u017cszy status dobrostanu ni\u017c w krajach poza Europ\u0105. Zatem ograniczenie produkcji na starym kontynencie na rzecz przeniesienia jej do najdynamiczniej rozwijaj\u0105cych si\u0119 Chin i Brazylii bez w\u0105tpienia b\u0119dzie skutkowa\u0142o zwi\u0119kszeniem liczby zwierz\u0105t utrzymywanych w gorszych warunkach, a tym samym pogorszenie globalnego statusu dobrostanu zwierz\u0105t. Po drugie tendencja ta ma od kilku lat silne oddzia\u0142ywanie na rynek, powoduj\u0105c zalew produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego pozyskiwanych od zwierz\u0105t utrzymywanych z pogwa\u0142ceniem zasad dobrostanu. S\u0105 one obecne tak\u017ce na rynku europejskim i b\u0119dzie ich coraz wi\u0119cej, je\u017celi produkcja w Europie b\u0119dzie redukowana. Po trzecie postulowana przez niekt\u00f3re skrajne organizacje rezygnacja z produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego jest wyrazem, w najlepszym wypadku, skrajnej naiwno\u015bci postuluj\u0105cych. Pomijaj\u0105c niew\u0105tpliwy fakt niedoborowo\u015bci i innych, ca\u0142kiem licznych zagro\u017ce\u0144 i szkodliwo\u015bci diety wega\u0144skiej, trzeba wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce siedmiu miliard\u00f3w ludzi na \u015bwiecie nie da si\u0119 wy\u017cywi\u0107 bez produkcji zwierz\u0119cej. Oczywi\u015bcie, fundamentalizm nie liczy si\u0119 z ofiarami, wi\u0119c pewnie dla tych os\u00f3b tak empatycznych wobec zwierz\u0105t, \u015bmier\u0107 g\u0142odowa dodatkowych kilku czy kilkudziesi\u0119ciu milion\u00f3w ludzi nie b\u0119dzie wielkim problemem. Przecie\u017c nie b\u0119d\u0105 na to bezpo\u015brednio patrze\u0107. Dla nich liczy si\u0119 tylko to cierpienie, kt\u00f3re widz\u0105. I to jest skrajna hipokryzja. I na koniec jeszcze jedna kwestia. Coraz liczniejsze organizacje obro\u0144c\u00f3w praw zwierz\u0105t zajmuj\u0105 si\u0119 intensywnie tropieniem przypadk\u00f3w maltretowania. I bardzo dobrze. Nale\u017cy to robi\u0107 i ka\u017cdy taki przypadek nale\u017cy napi\u0119tnowa\u0107, a winnych ukara\u0107. Pod jednym, wszak\u017ce, warunkiem \u2013 \u017ce wina jest niepodwa\u017calna, co wobec braku kompetencji merytorycznych os\u00f3b, kt\u00f3re uzurpuj\u0105 sobie prawo do takiej oceny, cz\u0119sto bywa w\u0105tpliwe. Jednego robi\u0107 zdecydowanie nie wolno i powinno to by\u0107 karalne na r\u00f3wni z maltretowaniem zwierz\u0105t. Nie wolno z pojedynczych wykrytych przypadk\u00f3w nieprawid\u0142owo\u015bci, a takie bez w\u0105tpienia si\u0119 zdarzaj\u0105, robi\u0107 medialnej nagonki, og\u0142aszaj\u0105c, \u017ce ca\u0142a bran\u017ca tak dzia\u0142a. To wyraz skrajnej nieodpowiedzialno\u015bci i nieuczciwo\u015bci os\u00f3b oraz organizacji, kt\u00f3re si\u0119 tego dopuszczaj\u0105. I niestety jest to niezmiernie cz\u0119ste, by nie rzec, \u017ce jest swego rodzaju regu\u0142\u0105 w dzia\u0142aniach wspomnianych wy\u017cej organizacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dobrostan zwierz\u0105t od kilkunastu lat sta\u0142 si\u0119 poj\u0119ciem dominuj\u0105cym w zakresie postrzegania produkcji zwierz\u0119cej, a tak\u017ce szeroko rozumianych relacji pomi\u0119dzy zwierz\u0119tami a lud\u017ami, nie tylko gospodarskimi, ale tak\u017ce towarzysz\u0105cymi, a nawet wolno \u017cyj\u0105cymi. Jest to zwi\u0105zane przede wszystkim z rosn\u0105c\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 ludzi na los zwierz\u0105t i coraz bardziej emocjonalnym podej\u015bciem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":54,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wpis.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-244","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=244"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":246,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244\/revisions\/246"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/54"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}