{"id":241,"date":"2023-11-15T19:41:40","date_gmt":"2023-11-15T18:41:40","guid":{"rendered":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/?page_id=241"},"modified":"2024-01-20T22:58:57","modified_gmt":"2024-01-20T21:58:57","slug":"analiza-zdrowotna-dietetyczne-aspekty-konsumpcji-miesa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/eksperci-radza\/opinie-i-ekspertyzy-2\/analiza-zdrowotna-dietetyczne-aspekty-konsumpcji-miesa\/","title":{"rendered":"Analiza zdrowotna – Dietetyczne aspekty konsumpcji mi\u0119sa"},"content":{"rendered":"
\n

Wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo stoi przed wyzwaniem zbadania wp\u0142ywu diety na zdrowie i profilaktyk\u0119 chor\u00f3b. Mi\u0119so, stanowi\u0105ce przez wieki fundament ludzkiego po\u017cywienia, sta\u0142o si\u0119 przedmiotem z\u0142o\u017conych debat naukowych dotycz\u0105cych jego wp\u0142ywu na zdrowie cz\u0142owieka. Czy jego obecno\u015b\u0107 na naszym talerzu jest gwarancj\u0105 pe\u0142nowarto\u015bciowego \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka i esencjonalnych mikrosk\u0142adnik\u00f3w, czy te\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z potencjalnym ryzykiem chor\u00f3b przewlek\u0142ych? \u00a0W obliczu lawiny pojawiaj\u0105cych si\u0119 informacji, bardzo wa\u017cne jest oddzielenie fakt\u00f3w od mit\u00f3w i obiektywne spojrzenie na dietetyczne i zdrowotne aspekty konsumpcji mi\u0119sa.<\/p>\n

Mi\u0119so odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w ludzkiej diecie, dostarczaj\u0105c bogactwa witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych. Jednak jego spo\u017cycie przez lata wywo\u0142ywa\u0142o wiele kontrowersji. G\u0142\u00f3wnym przedmiotem dyskusji jest jego miejsce w diecie oraz wp\u0142yw na zdrowie. Wielu ludzi ceni mi\u0119so za warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105, podczas gdy inni s\u0105 jego konsumpcji przeciwni. Spo\u015br\u00f3d doros\u0142ych Polak\u00f3w ponad 40% uwa\u017ca mi\u0119so za istotny element diety. Dodatkowo dla 3\/4 z nich istotne jest, by pochodzi\u0142o od polskiego producenta i by\u0142o certyfikowane jako produkt wysokiej jako\u015bci.<\/strong><\/p>\n

Urozmaicanie diety mi\u0119sem oraz innymi \u017ar\u00f3d\u0142ami bia\u0142ka, jak ryby, orzechy, nasiona, ro\u015bliny str\u0105czkowe, jaja oraz warzywa, owoce, produkty zbo\u017cowe i oleje ro\u015blinne, gwarantuje dostarczenie organizmowi wszystkich potrzebnych sk\u0142adnik\u00f3w. S\u0105 one niezb\u0119dne dla zdrowego rozwoju tkanek i prawid\u0142owego funkcjonowania ca\u0142ego organizmu.<\/p>\n

Sk\u0142adniki od\u017cywcze obecne w mi\u0119sie odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w procesach budowy i regeneracji tkanek ludzkiego cia\u0142a. Minera\u0142y, takie jak cynk i fosfor, s\u0105 niezb\u0119dne dla zdrowia ko\u015bci, uk\u0142adu odporno\u015bciowego oraz p\u0142odno\u015bci. Mi\u0119so, dzi\u0119ki wysokiej zawarto\u015bci witamin z grupy B \u2013 zw\u0142aszcza witaminy B12 \u2013 oraz \u017celaza, wspiera prawid\u0142owe funkcjonowanie uk\u0142adu krwiono\u015bnego i redukuje ryzyko anemii. U os\u00f3b rezygnuj\u0105cych z mi\u0119sa cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 niedobory \u017celaza oraz witaminy B12. \u017belazo z mi\u0119sa jest \u0142atwiej przyswajalne, poniewa\u017c wyst\u0119puje w formie hemowej, w przeciwie\u0144stwie do formy niehemowej z produkt\u00f3w ro\u015blinnych. Warto doda\u0107, \u017ce witamina B12 naturalnie wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w produktach zwierz\u0119cych, co sprawia, \u017ce osoby, kt\u00f3re je eliminuj\u0105, powinny rozwa\u017cy\u0107 suplementacj\u0119.<\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej dietetycznym aspektom konsumpcji mi\u0119sa.<\/p>\n

Korzy\u015bci zdrowotne zwi\u0105zane z konsumpcj\u0105 mi\u0119sa \u2013 warto\u015bci od\u017cywcze<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

\"Obraz<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

\"Obraz<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Mi\u0119so stanowi jedno z najcenniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 bia\u0142ka, kluczowego dla regeneracji i budowy tkanek ludzkiego organizmu. W przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci produkt\u00f3w ro\u015blinnych, bia\u0142ko zawarte w mi\u0119sie jest pe\u0142nowarto\u015bciowe, co oznacza, \u017ce dostarcza wszystkich niezb\u0119dnych aminokwas\u00f3w egzogennych. S\u0105 to kluczowe sk\u0142adniki bia\u0142ek, kt\u00f3re musimy dostarcza\u0107 organizmowi z po\u017cywieniem. Mi\u0119so, jako cenne \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka, jest szczeg\u00f3lnie polecane dzieciom, seniorom oraz sportowcom i wszystkim, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 aktywny tryb \u017cycia, gdy\u017c potrzebuj\u0105 oni jego zwi\u0119kszonej ilo\u015bci do regeneracji mi\u0119\u015bni i poprawy swojej wydajno\u015bci fizycznej.<\/p>\n

Witaminy<\/strong><\/p>\n

Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 witaminy, w kt\u00f3re bogate jest mi\u0119so. Do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105 witaminy z grupy B, kt\u00f3re odgrywaj\u0105 kluczowe role w procesach metabolicznych organizmu:<\/p>\n

\u2013 Witamina B1 (Tiamina):<\/strong> Wspomaga przemian\u0119 w\u0119glowodan\u00f3w w energi\u0119, co jest bardzo istotne dla funkcjonowania uk\u0142adu nerwowego i mi\u0119\u015bniowego;<\/p>\n

\u2013 Witamina B2 (Ryboflawina):<\/strong> Niezb\u0119dna do produkcji energii w organizmie, wspomaga te\u017c wzrok i zdrowie sk\u00f3ry.<\/p>\n

\u2013 Witamina B3 (Niacyna):<\/strong> Dzia\u0142a na metabolizm t\u0142uszcz\u00f3w i w\u0119glowodan\u00f3w, wspomaga funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego oraz utrzymanie zdrowia sk\u00f3ry.<\/p>\n

\u2013 Witamina B5 (Kwas pantotenowy):<\/strong> Uczestniczy w syntezie i metabolizmie bia\u0142ek, t\u0142uszcz\u00f3w i w\u0119glowodan\u00f3w.<\/p>\n

\u2013 Witamina B6 (Pirydoksyna):<\/strong> Bierze udzia\u0142 w produkcji neuroprzeka\u017anik\u00f3w, co jest kluczowe dla prawid\u0142owego funkcjonowania uk\u0142adu nerwowego. Pomaga tak\u017ce w przemianie aminokwas\u00f3w.<\/p>\n

\u2013 Witamina B7 (Biotyna):<\/strong> Wa\u017cna dla zdrowia w\u0142os\u00f3w, sk\u00f3ry i paznokci oraz w procesach metabolicznych w\u0119glowodan\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w.<\/p>\n

\u2013 Witamina B9 (Kwas foliowy):<\/strong> Kluczowa dla syntezy DNA i RNA, niezb\u0119dna w procesie podzia\u0142u kom\u00f3rek, szczeg\u00f3lnie wa\u017cna w okresie ci\u0105\u017cy.<\/p>\n

\u2013 Witamina B12 (Kobalamina):<\/strong> Jedyna witamina z grupy B, kt\u00f3ra wyst\u0119puje prawie wy\u0142\u0105cznie w produktach pochodzenia zwierz\u0119cego, takich jak mi\u0119so. Jest niezb\u0119dna do produkcji czerwonych krwinek, wspomaga funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego oraz bierze udzia\u0142 w metabolizmie bia\u0142ek.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

Sk\u0142adniki mineralne<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Mi\u0119so jest g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em wielu sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, kt\u00f3re odgrywaj\u0105 istotne role w r\u00f3\u017cnych procesach biologicznych i metabolicznych w organizmie, czyni\u0105c je tym samym wa\u017cnym elementem zr\u00f3wnowa\u017conej diety. W\u0142a\u015bciwe spo\u017cycie tych sk\u0142adnik\u00f3w jest niezb\u0119dne do utrzymania zdrowia i prawid\u0142owego funkcjonowania cia\u0142a cz\u0142owieka. Najwa\u017cniejsze z minera\u0142\u00f3w zawartych w mi\u0119sie to:<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 \u017belazo: <\/b>W mi\u0119sie wyst\u0119puje w postaci hemowej, \u0142atwiej przyswajalnej; kluczowe dla produkcji hemoglobiny i transportu tlenu do kom\u00f3rek.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Cynk: <\/b>Jest niezb\u0119dny do syntezy DNA, wspomaga uk\u0142ad odporno\u015bciowy, bierze udzia\u0142 w procesach gojenia si\u0119 ran oraz pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu zmys\u0142\u00f3w smaku i w\u0119chu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Selen: <\/b>Dzia\u0142a jako przeciwutleniacz, chroni\u0105c kom\u00f3rki przed uszkodzeniem oraz wspomaga uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Potas:<\/b> Reguluje ci\u015bnienie krwi i pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu mi\u0119\u015bni.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Magnez:<\/b> Wspomaga funkcjonowanie mi\u0119\u015bni i uk\u0142adu nerwowego, bierze udzia\u0142 w produkcji energii, pomaga w utrzymaniu zdrowych ko\u015bci.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Fosfor:<\/b> Kluczowy dla zdrowia ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w, uczestniczy w produkcji energii.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Mied\u017a: <\/b>Wspomaga produkcj\u0119 hemoglobiny, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z \u017celazem w utrzymaniu zdrowia krwi.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

Warto\u015b\u0107 od\u017cywcza mi\u0119sa, zw\u0142aszcza pod wzgl\u0119dem kaloryczno\u015bci i proporcji makrosk\u0142adnik\u00f3w, zale\u017cy od konkretnego gatunku zwierz\u0119cia oraz jego cz\u0119\u015bci. Dlatego te\u017c wprowadzenie do diety r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w mi\u0119sa pomaga w zaspokojeniu potrzeb od\u017cywczych organizmu.<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Dr\u00f3b jest jednym z najcz\u0119\u015bciej spo\u017cywanych rodzaj\u00f3w mi\u0119sa. Po\u0142owa badanych wskazuje, \u017ce si\u0119ga po nie kilka razy w tygodniu, a 75% przynajmniej raz. W opinii wielu Polak\u00f3w dr\u00f3b cechuje wszechstronno\u015b\u0107 kulinarna \u2013 jest sk\u0142adnikiem wielu \u015bwiatowych kuchni \u2013 oraz warto\u015b\u0107 od\u017cywcza. Mi\u0119so drobiowe dostarcza \u0142atwo przyswajalnego bia\u0142ka i wspiera budow\u0119 masy mi\u0119\u015bniowej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Polski dr\u00f3b wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na tle wieprzowiny czy wo\u0142owiny jako wyb\u00f3r bardziej konkurencyjny cenowo, zdrowszy i doceniany przez ekspert\u00f3w. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w procesie hodowli drobiu prowadzi si\u0119 rygorystyczne kontrole zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 hormon\u00f3w i antybiotyk\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Wieprzowina jest r\u00f3wnie\u017c popularnym wyborem w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w \u2013 oko\u0142o 60% respondent\u00f3w deklaruje regularne jej spo\u017cycie. To mi\u0119so kojarzy si\u0119 z polsk\u0105 tradycj\u0105 kulinarn\u0105. Prawie 30% badanych jest przekonanych, \u017ce informacje o negatywnym wp\u0142ywie wieprzowiny na zdrowie to mity. Mniej wi\u0119cej tyle samo os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce polska wieprzowina cieszy si\u0119 uznaniem w kr\u0119gach profesjonalist\u00f3w z bran\u017cy gastronomicznej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u00a0<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Mi\u0119so bia\u0142e<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Dr\u00f3b jest powszechnie uznawany za jedno z najzdrowszych rodzaj\u00f3w mi\u0119sa. Tak jak inne jego gatunki stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka wysokiej jako\u015bci, zawieraj\u0105c wszystkie niezb\u0119dne aminokwasy egzogenne. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jednak wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 korzystnych jedno- i wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. Lekkostrawny, bogaty w bia\u0142ko, przeciwutleniacze, cynk i magnez wspiera prawid\u0142owe funkcjonowanie uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Zalecane dzienne spo\u017cycie drobiu oscyluje w granicach 70-120 g, w zale\u017cno\u015bci od indywidualnych potrzeb.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Dr\u00f3b nale\u017cy do najch\u0119tniej wybieranych mi\u0119s o subtelnym smaku. Cechuje si\u0119 nisk\u0105 zawarto\u015bci\u0105 t\u0142uszczu i jest niskokalorycznym \u017ar\u00f3d\u0142em warto\u015bciowego bia\u0142ka. Dostarcza r\u00f3wnie\u017c mn\u00f3stwa witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych. Obfito\u015b\u0107 antyoksydant\u00f3w, cynku, magnezu oraz witamin z grupy B mo\u017ce przeciwdzia\u0142a\u0107 stanom zapalnym, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw chor\u00f3b cywilizacyjnych. Dr\u00f3b jest polecany w wielu zdrowych modelach \u017cywieniowych, r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b z podwy\u017cszonym st\u0119\u017ceniem cholesterolu, po operacjach czy dbaj\u0105cych o sylwetk\u0119. Jego mi\u0119so, kruche i delikatne, doskonale komponuje si\u0119 z tradycyjnymi i nowoczesnymi przepisami kuchni polskiej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Spo\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w drobiu najbardziej popularne s\u0105 kurczaki i indyki, kt\u00f3re zachwycaj\u0105 delikatno\u015bci\u0105 i uniwersalno\u015bci\u0105 smaku. Mi\u0119so kaczek i g\u0119si jest nieco kaloryczniejsze i bardziej t\u0142uste, ale dostarcza wi\u0119cej dobrze przyswajalnego \u017celaza. Mimo powszechnych przekona\u0144 to w\u0142a\u015bnie pier\u015b kaczki jest najbogatsza w bia\u0142ko. Rzadziej spotykanymi w menu s\u0105 perliczki i go\u0142\u0119bie \u2013 ze wzgl\u0119du na nisk\u0105 kaloryczno\u015b\u0107 i zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczu, s\u0105 one zalecane w diecie dzieci, senior\u00f3w oraz os\u00f3b z konieczno\u015bci\u0105 \u015bci\u015blej kontroli \u017cywieniowej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

Mi\u0119so czerwone \u2013 do mi\u0119s czerwonych zaliczamy przede wszystkim wieprzowin\u0119 i wo\u0142owin\u0119<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Wieprzowina<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Ostatnio wieprzowina ponownie zdobywa uznanie w kontek\u015bcie diety, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 nowatorskich metod hodowli trzody chlewnej, skoncentrowanych na produkcji mi\u0119sa o obni\u017conej zawarto\u015bci t\u0142uszczu. Nie tylko oznacza to mniejszy udzia\u0142 t\u0142uszczu w por\u00f3wnaniu z produktami z lat ubieg\u0142ych, ale r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszenie zawarto\u015bci kwas\u00f3w t\u0142uszczowych wielonienasyconych, co skutkuje spadkiem kwas\u00f3w nasyconych. W rezultacie stosunek kwas\u00f3w t\u0142uszczowych jest teraz bardziej zgodny ze wsp\u00f3\u0142czesnymi wytycznymi \u017cywieniowymi. W\u015br\u00f3d mi\u0119s czerwonych, wieprzowina charakteryzuje si\u0119 najni\u017csz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 cholesterolu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Wieprzowina jest bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin z grupy B, zw\u0142aszcza B1, B2, B6 i B12. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119, oferuj\u0105c nawet 4 \u2013 5-krotnie wi\u0119cej witaminy B1 w por\u00f3wnaniu do innych rodzaj\u00f3w mi\u0119s. Dodatkowo dostarcza potas, wap\u0144, magnez oraz \u017celazo hemowe. Jego walory od\u017cywcze r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od konkretnego kawa\u0142ka mi\u0119sa. Pol\u0119dwiczka wieprzowa to jedna z najbardziej warto\u015bciowych cz\u0119\u015bci, z kt\u00f3rej mo\u017cna tworzy\u0107 lekkie i wykwintne potrawy. W 100 g tego mi\u0119sa jest zaledwie ok. 150 kcal, a niska zawarto\u015b\u0107 cholesterolu sprawia, \u017ce jest polecana osobom dbaj\u0105cym o poziom tego sk\u0142adnika we krwi.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Schab \u015brodkowy i mi\u0119so szynki to r\u00f3wnie chude i smaczne cz\u0119\u015bci wieprzowiny. W przeciwie\u0144stwie do nich kark\u00f3wka czy \u017ceberka maj\u0105 wy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 kaloryczn\u0105, si\u0119gaj\u0105c\u0105 200-270 kcal\/100 g, w zale\u017cno\u015bci od zawarto\u015bci t\u0142uszczu. Najbardziej kalorycznym elementem jest boczek, dostarczaj\u0105cy 400-500 kcal na 100 g produktu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

MI\u0118SO A ZDROWE \u017bYWIENIE<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Zdrowa, odpowiednio skomponowana codzienna dieta ka\u017cdego z nas powinna by\u0107 dostosowana do indywidualnych potrzeb, masy i wzrostu, stanu zdrowia, a tak\u017ce poziomu aktywno\u015bci fizycznej. Jad\u0142ospis powinien sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z regularnych posi\u0142k\u00f3w, bazuj\u0105cych na \u015bwie\u017cych, nieprzetworzonych produktach. Konieczne jest dbanie zar\u00f3wno o jako\u015b\u0107, ilo\u015b\u0107, jak i o urozmaicenie spo\u017cywanych posi\u0142k\u00f3w. Bardzo wa\u017cne jest te\u017c spo\u017cywanie odpowiedniej ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w, zw\u0142aszcza wody. Prawid\u0142owo dobrana dieta oraz suplementacja warunkuj\u0105 niezachwiane funkcjonowanie organizmu, a tym samym lepsz\u0105\u00a0odporno\u015b\u0107 oraz\u00a0mniejsze ryzyko wyst\u0119powania wielu chor\u00f3b.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Dieta DASH \u2013 rekomendowana przez \u015bwiatowe towarzystwa dietetyczne, to wszechstronny plan \u017cywienia przez ca\u0142e \u017cycie. Przestrzegaj\u0105c wytycznych DASH, mo\u017cna d\u0105\u017cy\u0107 do og\u00f3lnego zdrowia i dobrego samopoczucia, a tak\u017ce utrzymania w\u0142a\u015bciwego ci\u015bnienia krwi. Regularne posi\u0142ki, nawodnienie + aktywno\u015b\u0107 fizyczna (min. 30 min dziennie), warunkuj\u0105 prawid\u0142ow\u0105 mas\u0119 cia\u0142a \u2013 nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b, m.in. nowotwor\u00f3w trzustki, jelita czy prze\u0142yku.<\/p>\n<\/div>\n

\n

 <\/p>\n

Podstaw\u0105 zdrowej diety s\u0105:<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 warzywa i owoce <\/b>\u2013 zw\u0142aszcza czerwona papryka, warzywa ciemnozielone, awokado, owoce jagodowe, cytrusy i banany;<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 produkty b\u0119d\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka <\/b>\u2013 mi\u0119so \u2013\u00a0bia\u0142e i czerwone, jaja, ryby i owoce morza, nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych, produkty nabia\u0142owe, a tak\u017ce orzechy i ziarna;<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 produkty zbo\u017cowe <\/b>\u2013 jak najmniej przetworzone \u2013 kasze, ry\u017ce, makarony i pieczywo pe\u0142noziarniste;<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 t\u0142uszcze <\/b>\u2013 ro\u015blinne, zw\u0142aszcza oliwa z oliwek i olej rzepakowy etc.;<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 przyprawy <\/b>\u2013 czarny pieprz, pieprz cayenne cynamon, imbir, kurkuma, kardamon, papryka, chili,<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 kawa, zielona i czerwona herbata czy gorzka czekolada!<\/p>\n<\/div>\n

\n

Produkty te obfituj\u0105 m.in. w:<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 witaminy, zw\u0142aszcza C, A, D, E oraz witaminy z grupy B, kt\u00f3re maj\u0105 dzia\u0142anie antyoksydacyjne i przeciwzapalne,<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 NNKT, zw\u0142aszcza kwasy omega-3, kt\u00f3re \u0142agodz\u0105 stany zapalne,<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 sk\u0142adniki mineralne \u2013 cynk, selen, krzem, siark\u0119, magnez \u2013 wykazuj\u0105 dzia\u0142anie antyseptyczne, przeciwutleniaj\u0105ce oraz przeciwzapalne,<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 resweratrol, rutyn\u0119, daidzein\u0119, bioflawonoidy i antocyjany \u2013 antyoksydanty wykazuj\u0105ce silne dzia\u0142anie aktywuj\u0105ce dla sirtuiny, kt\u00f3rej aktywno\u015b\u0107 warunkuje d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n<\/div>\n

\n

 <\/p>\n

CZY MI\u0118SO JEST ZDROWE?<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Badania potwierdzaj\u0105, \u017ce umiarkowane spo\u017cycie mi\u0119sa, nawet czerwonego, w ramach zr\u00f3\u017cnicowanej diety nie szkodzi naszemu zdrowiu. Organizacje takie jak Heart Foundation, Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne oraz Polskie Towarzystwo Kardiologiczne zalecaj\u0105, aby spo\u017cywa\u0107 nie wi\u0119cej ni\u017c 350 g czerwonego mi\u0119sa tygodniowo. Jednocze\u015bnie podkre\u015blaj\u0105 znaczenie du\u017cej ilo\u015bci warzyw i innych produkt\u00f3w ro\u015blinnych w codziennym jad\u0142ospisie. Nawet osoby z podwy\u017cszonym ryzykiem chor\u00f3b sercowo-naczyniowych mog\u0105 w\u0142\u0105cza\u0107 mi\u0119so czerwone do swojej diety. Kluczowy jest wyb\u00f3r chudych kawa\u0142k\u00f3w, omijanie sk\u00f3ry i usuwanie widocznego t\u0142uszczu. W tym kontek\u015bcie priorytetem jest jako\u015b\u0107 spo\u017cywanego mi\u0119sa, a nie jego ilo\u015b\u0107. R\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b przygotowywania jest istotny \u2013 najlepiej unika\u0107 sma\u017cenia, zw\u0142aszcza w g\u0142\u0119bokim t\u0142uszczu czy panierkach. Przetworzone produkty mi\u0119sne warto ograniczy\u0107, preferuj\u0105c samodzielnie przygotowywane potrawy z wysokiej jako\u015bci mi\u0119s.<\/p>\n<\/div>\n

\n

 <\/p>\n

ZASADY DOTYCZ\u0104CE SPO\u017bYCIA MI\u0118SA W ZDROWEJ DIECIE<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Zalecenia dietetyczne dotycz\u0105ce spo\u017cycia mi\u0119sa r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od kraju, organizacji zdrowotnej, ale przede wszystkim \u2013 potrzeb indywidualnych. Wsp\u00f3lne zasady to:<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Umiar<\/b>: Mi\u0119so jest bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka i innych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, ale nie powinno by\u0107 jedynym lub dominuj\u0105cym sk\u0142adnikiem diety. Zaleca si\u0119, aby mi\u0119so stanowi\u0142o tylko cz\u0119\u015b\u0107 zr\u00f3wnowa\u017conej diety, kt\u00f3ra zawiera r\u00f3wnie\u017c du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 owoc\u00f3w, warzyw i pe\u0142noziarnistych produkt\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107<\/b>: Mi\u0119so jest tylko jednym z wielu dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 bia\u0142ka. Inne, takie jak ryby, dr\u00f3b, jaja, orzechy, nasiona, str\u0105czkowe i soja, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnymi elementami zr\u00f3wnowa\u017conej diety i stanowi\u0105 jej dobre urozmaicenie.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Zdrowe metody przygotowania<\/b>: Odpowiednie metody przygotowania to \u015bwietny spos\u00f3b na kontrolowanie warto\u015bci energetycznej i walor\u00f3w zdrowotnych naszej diety. Grillowanie na ma\u0142ej ilo\u015bci t\u0142uszczu, pieczenie, gotowanie na parze lub duszenie, to zdrowsze opcje ni\u017c sma\u017cenie na g\u0142\u0119bokim oleju. Czasami ju\u017c ma\u0142e zmiany, mog\u0105 zdecydowanie poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Odpowiednie przechowywanie produkt\u00f3w: <\/b>Bezpieczne przechowywanie mi\u0119sa jest kluczowe, aby unikn\u0105\u0107 rozwoju bakterii i zachowa\u0107 jako\u015b\u0107 i \u015bwie\u017co\u015b\u0107 produktu. Przede wszystkim, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o higienie \u2013 myj r\u0119ce i wszystkie powierzchnie, kt\u00f3re mia\u0142y kontakt z surowym mi\u0119sem, za pomoc\u0105 myd\u0142a i ciep\u0142ej wody.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

Co zrobi\u0107, \u017ceby mi\u0119so zachowa\u0142o jako\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo:<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

– Mi\u0119so \u015bwie\u017ce przechowuj w lod\u00f3wce w temperaturze od 0\u00b0C do 4\u00b0C.<\/p>\n<\/div>\n

\n

– Gotowane mi\u0119so przechowuj w szczelnie zamkni\u0119tym pojemniku w lod\u00f3wce, max. 3-4 dni.<\/p>\n<\/div>\n

\n

– Mi\u0119so zamro\u017cone przechowuj w zamra\u017carce w temperaturze -18\u00b0C lub ni\u017cszej; Pami\u0119taj, aby nie zamra\u017ca\u0107 mi\u0119sa w oryginalnym opakowaniu, najlepiej sprawdz\u0105 si\u0119 plastikowe pojemniki na \u017cywno\u015b\u0107.<\/p>\n<\/div>\n

\n

– Odmra\u017caj mi\u0119so w lod\u00f3wce, zamiast pozostawia\u0107 je na blacie kuchennym.<\/p>\n<\/div>\n

\n

– Po odmro\u017ceniu, mi\u0119so powinno by\u0107 ugotowane do odpowiedniej temperatury w celu zniszczenia ewentualnych bakterii.<\/p>\n<\/div>\n

\n

– Przechowuj surowe mi\u0119so oddzielnie od gotowych potraw i produkt\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 spo\u017cywane na surowo, takich jak owoce i warzywa, aby unikn\u0105\u0107 krzy\u017cowego zanieczyszczenia.<\/p>\n<\/div>\n

\n

– U\u017cywaj szczelnych pojemnik\u00f3w lub folii spo\u017cywczej, aby zapobiec przeciekaniu sok\u00f3w z mi\u0119sa.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

Jak wybiera\u0107 mi\u0119so?<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Przy selekcji mi\u0119sa wa\u017cna jest jego jako\u015b\u0107 oraz pochodzenie. Odpowiedni wyb\u00f3r zale\u017cy od takich czynnik\u00f3w jak wiek, p\u0142e\u0107 czy kondycja fizyczna. Istotne jest dostarczanie organizmowi cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, zachowuj\u0105c umiar w konsumpcji t\u0142uszcz\u00f3w i cholesterolu. Poni\u017cej przedstawiamy porady dotycz\u0105ce doboru mi\u0119sa zgodnie z indywidualnymi potrzebami:<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Dzieci:<\/b> Dzieciom zaleca si\u0119 spo\u017cywanie mi\u0119sa o niskiej zawarto\u015bci t\u0142uszczu, takiego jak mi\u0119so drobiowe (pier\u015b z kurczaka b\u0105d\u017a indyka lub perliczka), a tak\u017ce chudych cz\u0119\u015bci mi\u0119sa czerwonego, np. pol\u0119dwiczki wieprzowej. S\u0105 one \u0142atwostrawne, nie obci\u0105\u017caj\u0105 wra\u017cliwego systemu pokarmowego m\u0142odego organizmu, jednocze\u015bnie dostarczaj\u0105c cennego bia\u0142ka i niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Nale\u017cy unika\u0107 t\u0142ustych mi\u0119s, takich jak kark\u00f3wka czy przetwory mi\u0119sne z wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 t\u0142uszczu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013\u00a0Kobiet:<\/b> W diecie kobiet bia\u0142ko ma bardzo du\u017ce znaczenie ze wzgl\u0119du na du\u017ce wymagania od\u017cywcze i budulcowe. Wyzwaniem jest dostarczenie odpowiedniej ilo\u015bci bia\u0142ka w stosunkowo ma\u0142ej obj\u0119to\u015bci posi\u0142k\u00f3w, dlatego bardzo wa\u017cne jest wybieranie wysokojako\u015bciowych produkt\u00f3w b\u0119d\u0105cych dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em tego makrosk\u0142adnika. Idealnie sprawdzi si\u0119 dr\u00f3b, zw\u0142aszcza piersi, ale tak\u017ce schab lub pol\u0119dwiczka wieprzowa. Kobiety planuj\u0105ce ci\u0105\u017c\u0119, ci\u0119\u017carne i karmi\u0105ce piersi\u0105, powinny szczeg\u00f3lnie dba\u0107 o jako\u015b\u0107 i pochodzenie spo\u017cywanego mi\u0119sa. By unika\u0107 ryzyka zaka\u017cenia bakteriami czy paso\u017cytami, zaleca si\u0119 unikanie niepasteryzowanych produkt\u00f3w oraz surowego lub niedogotowanego mi\u0119sa. W tym okresie kluczowe jest spo\u017cywanie mi\u0119sa o wysokim profilu od\u017cywczym, powinno si\u0119 wybiera\u0107 chude kawa\u0142ki, zar\u00f3wno z gatunk\u00f3w bia\u0142ych, jak i czerwonych.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 M\u0119\u017cczy\u017ani: <\/b>M\u0119\u017cczy\u017ani ze wzgl\u0119du na budow\u0119 cia\u0142a i anatomiczn\u0105 przewag\u0119 masy mi\u0119\u015bniowej, cz\u0119sto potrzebuj\u0105 wi\u0119cej bia\u0142ka ni\u017c kobiety. Powinni uwzgl\u0119dnia\u0107 w swojej diecie odpowiednie ilo\u015bci bia\u0142ka, kt\u00f3re stanowi budulec dla tkanki mi\u0119\u015bniowej, ale tak\u017ce hormon\u00f3w czy neuroprzeka\u017anik\u00f3w. Osoby o wysokiej aktywno\u015bci fizycznej, a zw\u0142aszcza uprawiaj\u0105ce sport, musz\u0105 dostarcza\u0107 wy\u017csze ilo\u015bci bia\u0142ka, kt\u00f3re powinny by\u0107 \u0142atwo przyswajalne. Mi\u0119sa takie jak pier\u015b z kaczki, kurczaka, r\u00f3\u017cne cz\u0119\u015bci indyka, pol\u0119dwica czy schab wieprzowy stanowi\u0105 \u015bwietne \u017ar\u00f3d\u0142o tego sk\u0142adnika. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby ogranicza\u0107 spo\u017cywanie t\u0142ustych cz\u0119\u015bci oraz przetwor\u00f3w mi\u0119snych.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 Osoby starsze:<\/b> Osoby starsze, mimo zmniejszonej aktywno\u015bci fizycznej, nadal potrzebuj\u0105 wysokiej jako\u015bci bia\u0142ka, cho\u0107 mog\u0105 mie\u0107 trudno\u015bci z trawieniem. Polecane s\u0105 dla nich chude, lecz soczyste kawa\u0142ki mi\u0119sa, przyrz\u0105dzane delikatnymi metodami, takimi jak gotowanie czy pieczenie.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

SPO\u017bYCIE MI\u0118SA A TRENDY \u017bYWIENIOWE<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Trendy \u017cywieniowe na ca\u0142ym \u015bwiecie zmieniaj\u0105 si\u0119 dynamicznie, a mi\u0119so odgrywa w nich istotn\u0105 rol\u0119. Jednym z najwa\u017cniejszych aspekt\u00f3w, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy mi\u0119sem a wsp\u00f3\u0142czesnymi trendami \u017cywieniowymi to \u015bwiadoma konsumpcja i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j. Coraz wi\u0119cej konsument\u00f3w wybiera mi\u0119so pochodz\u0105ce z etycznych \u017ar\u00f3de\u0142, gdzie zwierz\u0119ta s\u0105 traktowane humanitarnie i hodowane w spos\u00f3b zr\u00f3wnowa\u017cony. Ogromne znaczenie ma te\u017c lokalno\u015b\u0107 produkt\u00f3w \u2013 trend „od pola do sto\u0142u” promuje spo\u017cywanie mi\u0119s od lokalnych dostawc\u00f3w. Mi\u0119so pozostaje istotnym sk\u0142adnikiem diety dla wielu ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie, ale spos\u00f3b, w jaki jest wybierane, przygotowywane i spo\u017cywane, ewoluuje. Mi\u0119so jest zar\u00f3wno produktem, kt\u00f3ry podlega zmianom, jak i si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105, kszta\u0142tuj\u0105c\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne trendy \u017cywieniowe.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Jednym z popularnych trend\u00f3w \u017cywieniowych w ostatnim czasie jest fleksitarianizm. Zak\u0142ada on elastyczne podej\u015bcie do wegetarianizmu \u2013 sporadyczne spo\u017cywanie mi\u0119sa. G\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami bia\u0142ka pozostaj\u0105 produkty ro\u015blinne, ale okazjonalnie spo\u017cywa si\u0119 tak\u017ce produkty zwierz\u0119ce. Dopuszczaln\u0105 ilo\u015b\u0107 mi\u0119sa ka\u017cdy ustala indywidualnie, w zale\u017cno\u015bci od preferencji i ochoty na mi\u0119so. Fleksitarianizm realizuje zapotrzebowanie na wszystkie sk\u0142adniki od\u017cywcze, uwa\u017cany jest za zdrowy spos\u00f3b \u017cywienia, kt\u00f3ry mo\u017ce zapobiega\u0107 chorobom cywilizacyjnym.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W dbaniu o zdrowie najwa\u017cniejsze s\u0105 dobre wybory i umiarkowanie. Posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 Talerzem Zdrowego \u017bywienia, powinni\u015bmy mie\u0107 na uwadze, \u017ce podstaw\u0105 zdrowej diety jest r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. W naszym menu jest miejsce na wszystkie typy produkt\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c mi\u0119so i inne produkty odzwierz\u0119ce.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

\"Obraz<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

W przypadku zar\u00f3wno mi\u0119sa, jak i innych produkt\u00f3w powinni\u015bmy wybiera\u0107 te dobre jako\u015bciowo, chude cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re pochodz\u0105 ze sprawdzonych \u017ar\u00f3de\u0142. Konieczna jest r\u00f3wnie\u017c edukacja spo\u0142ecze\u0144stwa na temat wyboru mi\u0119sa, a tak\u017ce najzdrowszych metod jego obr\u00f3bki.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

PODSUMOWANIE<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Mi\u0119so jest cennym \u017ar\u00f3d\u0142em sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, kt\u00f3re s\u0105 kluczowe dla naszego zdrowia, takich jak witamina B12, \u017celazo oraz bia\u0142ko o pe\u0142nym profilu aminokwasowym. Te sk\u0142adniki s\u0105 cz\u0119sto trudne do uzyskania z diety wy\u0142\u0105cznie ro\u015blinnej. Oczywi\u015bcie, jak z wieloma produktami spo\u017cywczymi, nadmiar nie jest zalecany. Chocia\u017c badania naukowe wskazuj\u0105, \u017ce nadmierne spo\u017cywanie przetworzonego i czerwonego mi\u0119sa mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z pewnymi ryzykami zdrowotnymi, umiarkowane spo\u017cywanie mi\u0119sa ze sprawdzonych \u017ar\u00f3de\u0142 jest nie tylko bezpieczne, ale r\u00f3wnie\u017c korzystne dla zdrowia. Mi\u0119so, podawane w odpowiednich ilo\u015bciach, stanowi warto\u015bciowy i zdrowy sk\u0142adnik zbilansowanej diety, a negatywne skutki zwi\u0105zane z jego konsumpcj\u0105 dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie sytuacji, gdy jest spo\u017cywane w nadmiarze.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u00a0<\/b>\u00a0<\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

BIBLIOGRAFIA<\/b><\/b><\/p>\n<\/div>\n

\n

Kunachowicz, H., Przygoda, B., Nadolna, I., & Iwanow, K. (2018).\u00a0Tabele sk\u0142adu i warto\u015bci od\u017cywczej \u017cywno\u015bci. Wydawnictwo Lekarskie PZWL<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

National Heart Lung and Blood Institute, DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) is a flexible and balanced eating plan that helps create a heart-healthy eating style for life <\/span>https:\/\/www.nhlbi.nih.gov\/education\/dash-eating-plan]<\/span><\/span><\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

Bartnikowska, E., K. Zawadzka, and M. Szyma\u0144ska. „Warto\u015b\u0107 od\u017cywcza mi\u0119sa zwierz\u0105t rze\u017anych i drobiu.” Przemys\u0142 Spo\u017cywczy<\/span><\/i>56.7 (2002): 17-20.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Kushi, L. H., Doyle, C., McCullough, M., Rock, C. L., Demark\u2010Wahnefried, W., Bandera, E. V. American Cancer Society 2010 Nutrition and Physical Activity Guidelines Advisory Committee. (2012). American Cancer Society Guidelines on nutrition and physical activity for cancer prevention: reducing the risk of cancer with healthy food choices and physical activity.\u00a0CA: a cancer journal for clinicians,\u00a062(1), 30-67.<\/span>
\n<\/span>Di Sebastiano, K. M., Murthy, G., Campbell, K. L., Desroches, S., & Murphy, R. A. (2019). Nutrition and Cancer Prevention: Why is the Evidence Lost in Translation? Advances in Nutrition,\u00a010(3), 410-418.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Logan, J., & Bourassa, M. W. (2018). The rationale for a role for diet and nutrition in the prevention and treatment of cancer.\u00a0<\/span>European Journal of Cancer Prevention,\u00a027(4), 406-410.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Sadowska A., Rakowska R., Dybkowska E., \u015awi\u0105der K., Czynniki przedubojowe warunkuj\u0105ce warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105 i jako\u015b\u0107 sensoryczn\u0105 mi\u0119sa wo\u0142owego, Post\u0119py i techniki przetw\u00f3rstwa spo\u017cywczego 2016, 2.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Jarosz M. (red.), Normy \u017bywienia dla populacji Polski, I\u017b\u017b, Warszawa 2017.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Melina, V., Craig, W., & Levin, S. (2016). Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Vegetarian Diets.\u00a0Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics,\u00a0116(12), 1970\u20131980<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

M. Jarosz i wsp. <\/span>Normy \u017cywienia dla populacji Polski, Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia, Warszawa 2017<\/p>\n<\/div>\n

\n

Hunt, J. R., & Roughead, Z. K. (2000). Adaptation of iron absorption in men consuming diets with high or low iron bioavailability.\u00a0The American journal of clinical nutrition,\u00a071(1), 94\u2013102<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Melina, V., Craig, W., & Levin, S. (2016). Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Vegetarian Diets.\u00a0Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics,\u00a0116(12), 1970\u20131980<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

M. Jarosz i wsp. <\/span>Normy \u017cywienia dla populacji Polski, Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia, Warszawa 2017<\/p>\n<\/div>\n

\n

https:\/\/ncez.pl\/abc-zywienia-\/zasady-zdrowego-zywienia\/dieta-fleksitarianska\u2013czyli\u2014-elastyczny-wegetarianizm-<\/p>\n

\n

Bechthold A, Boeing H, Schwedhelm C, Hoffmann G, Kn\u00fcppel S, Iqbal K, et al. Food groups and risk of coronary heart disease, stroke and heart failure: A systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. Crit Rev Food Sci Nutr. 2019;59(7):1071-90.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Is Eating Meat Good For You? – Heart Foundation, https:\/\/www.heartfoundation.org.nz\/wellbeing\/healthy-eating\/nutrition-facts\/is-meat-good-for-you.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. <\/span>
\n<\/span>(European Heart Journal; 2021 \u2014 doi: 10.1093\/eurheartj\/ehab484)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

International Agency for Research on Cancer. IARC Monographs on the Evolution of Carcinogenic Risks to Humans: Red Meat and Processed Meat. Lyon, France: World Health Organisation; 2018.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Is Eating Meat Good For You? – Heart Foundation, <\/span>https:\/\/www.heartfoundation.org.nz\/wellbeing\/healthy-eating\/nutrition-facts\/is-meat-good-for-you]<\/span><\/span><\/a><\/i><\/p>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n

\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo stoi przed wyzwaniem zbadania wp\u0142ywu diety na zdrowie i profilaktyk\u0119 chor\u00f3b. Mi\u0119so, stanowi\u0105ce przez wieki fundament ludzkiego po\u017cywienia, sta\u0142o si\u0119 przedmiotem z\u0142o\u017conych debat naukowych dotycz\u0105cych jego wp\u0142ywu na zdrowie cz\u0142owieka. Czy jego obecno\u015b\u0107 na naszym talerzu jest gwarancj\u0105 pe\u0142nowarto\u015bciowego \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka i esencjonalnych mikrosk\u0142adnik\u00f3w, czy te\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":300,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wpis.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-241","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":302,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/241\/revisions\/302"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}