Coraz bardziej zr\u00f3\u017cnicowane trendy \u017cywieniowe rodz\u0105ce si\u0119 w r\u00f3\u017cnych grupach spo\u0142ecznych, spowodowa\u0142y powstawanie licznych niesnasek na tle opinii, co jest zdrowe, co nie, co etyczne, a co nieetyczne. Relatywnie wolno rosn\u0105cym, za to bardzo g\u0142o\u015bnym i wyrazistym jest trend diety wega\u0144skiej. Weganie co do zasady uwa\u017caj\u0105, \u017ce s\u0105 bardziej moralni, poniewa\u017c ca\u0142kowicie rezygnuj\u0105 w swojej diecie, a cz\u0119sto tak\u017ce w innych aspektach \u017cycia, z produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego. Jednocze\u015bnie za wszelk\u0105 cen\u0119 usi\u0142uj\u0105 dowodzi\u0107, \u017ce ich dieta jest pe\u0142nowarto\u015bciowa, zdrowa i ze wszech miar godna polecenia.<\/p>\n
Na tym podnios\u0142ym wizerunku jest jednak bardzo mocna i wyrazista rysa fa\u0142szu i hipokryzji \u2013 nazewnictwo wega\u0144skich produkt\u00f3w spo\u017cywczych. Dlaczego weganie, tak ostro krytykuj\u0105cy spo\u017cywanie produkt\u00f3w zwierz\u0119cych, jednocze\u015bnie tak ch\u0119tnie i cz\u0119sto nazywaj\u0105 swoje potrawy, dania, a tak\u017ce surowce do ich przygotowywania, u\u017cywaj\u0105c nazw zastrze\u017conych dla produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego. Pocz\u0105wszy od mleka, czyli wydzieliny gruczo\u0142u mlekowego ssak\u00f3w. Wydaje si\u0119 oczywiste, czym jest mleko, ale w sklepie mo\u017cemy spotka\u0107 mleko sojowe, ry\u017cowe, migda\u0142owe itp. Kabanosy, cienkie, suszone kie\u0142baski wieprzowe, wyst\u0119puj\u0105 obecnie w dziesi\u0105tkach r\u00f3\u017cnych odmian, przy czym s\u0105 nawet takie bezmi\u0119sne, czyli wega\u0144skie. \u201eBez k\u0119sa mi\u0119sa\u201d, jak m\u00f3wi jednak reklama. Kotlety, czyli sma\u017cone plastry pol\u0119dwicy, mo\u017cna spotka\u0107 w wersji wege w postaci kotlet\u00f3w sojowych. W restauracjach pojawiaj\u0105 si\u0119 dania takie jak: Burger z li\u015bcia (w sk\u0142adzie znajdziemy m.in. mi\u0119so wega\u0144skie, czymkolwiek ono jest). Schabowy z ciecierzycy, podczas gdy ka\u017cdy wie, \u017ce schab to mi\u0119sie\u0144 grzbietowy \u015bwini i tylko z tego mi\u0119\u015bnia mo\u017cna schabowego zrobi\u0107. Spaghetti \u00e0 la Bolognese z wega\u0144skim mi\u0119sem, pomidorami i serem Grana Padano. Czymkolwiek by to wega\u0144skie mi\u0119so nie by\u0142o i z czegokolwiek nie by\u0142oby zrobione, raczej mi\u0119sem nie jest. Dlaczego zatem tak si\u0119 nazywa? Odpowied\u017a wydaje si\u0119 prosta. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wegan stosuje t\u0119 diet\u0119 z przyczyn czysto ideologicznych, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce stawia ich ona na wy\u017cszym poziomie rozwoju cywilizacyjnego i moralnego. Ze zdrowiem i racjonalnym od\u017cywianiem niestety ma to niewiele wsp\u00f3lnego. Ale cho\u0107 ideologia nakazuje p\u00f3j\u015b\u0107 pewn\u0105 drog\u0105, to potrzeby pozostaj\u0105. Potrzeba, \u017ceby cho\u0107 w nazwie produkt ten przypomina\u0142 mi\u0119so. \u017beby przypomina\u0142 je w konsystencji, a najlepiej tak\u017ce w smaku. I jak ten spos\u00f3b post\u0119powania nazwa\u0107? Weganie \u0142akn\u0105 mi\u0119sa, ale nie mog\u0105c go spo\u017cywa\u0107, szukaj\u0105 czego\u015b, co w jak najwi\u0119kszym stopniu b\u0119dzie im je przypomina\u0107. Dlaczego stosuj\u0105 nazw\u0119 \u201ekotlet sojowy\u201d, czy \u201eschabowy z ciecierzycy\u201d? A nie mo\u017ce si\u0119 to nazywa\u0107 \u201epanierowany plaster papki sojowej\u201d?<\/p>\n
Poza wszystkim do\u015b\u0107 trywialnym argumentem s\u0105 te\u017c inne. Znacznie powa\u017cniejsze i bardziej namacalne. Uzale\u017cniaj\u0105c diet\u0119 cz\u0142owieka w 100% od produkt\u00f3w ro\u015blinnych, weganie zdaj\u0105 si\u0119 zapomina\u0107 o potrzebnej na to powierzchni upraw. Sami co prawda twierdz\u0105, \u017ce o tym pami\u0119taj\u0105 i wskazuj\u0105, \u017ce brak produkcji zwierz\u0119cej uwolni ogromne obszary upraw paszowych, kt\u00f3re b\u0119dzie mo\u017cna wykorzysta\u0107 na te potrzeby. Niestety to nie takie proste. Po pierwsze nie wszystkie powierzchnie upraw paszowych da si\u0119 wprost zagospodarowa\u0107 na produkcj\u0119 ro\u015blin jadalnych dla cz\u0142owieka. \u0141\u0105ki i pastwiska na glebach klas V i VI daj\u0105 ogromny plon zielonej masy niezb\u0119dnej do \u017cywienia prze\u017cuwaczy, ale pr\u00f3ba uprawy w tych warunkach zb\u00f3\u017c lub ro\u015blin str\u0105czkowych b\u0119dzie albo ca\u0142kiem nieudana, albo w najlepszym wypadku przyniesie nardzie niskie plony. Przyk\u0142adem jest tu Mongolia. Ogromny kraj o powierzchni ponad 1,5 mln km2<\/sup>, kt\u00f3rego rolnictwo w ca\u0142o\u015bci opiera si\u0119 o powierzchnie paszowe \u2013 pastwiska stanowi\u0105ce 75% jego powierzchni oraz funkcjonuj\u0105c\u0105 dzi\u0119ki nim produkcj\u0119 zwierz\u0119c\u0105. Ze wzgl\u0119du na warunki glebowe i klimatyczne, na obszarze tym nie mo\u017cna uprawia\u0107 niczego innego. Bez produkcji zwierz\u0119cej, mieszka\u0144cy kraj\u00f3w takich jak Mongolia, mog\u0105 wymrze\u0107 z powodu braku \u017cywno\u015bci.<\/p>\n Brak produkcji zwierz\u0119cej na takim obszarze prowadzi do ca\u0142kowitego wykluczenia go z jakiejkolwiek dzia\u0142alno\u015bci rolniczej. Kolejnym istotnym aspektem jest genetyczny potencja\u0142 plonowania, kt\u00f3ry r\u00f3\u017cni si\u0119 nawet w przypadku tego samego gatunku ro\u015blin. Odmiany przeznaczone g\u0142\u00f3wnie na pasz\u0119 wykazuj\u0105 wy\u017csz\u0105 wydajno\u015b\u0107 plonowania ni\u017c te przeznaczone do konsumpcji przez ludzi. Ro\u015bliny gatunk\u00f3w typowo wykorzystywanych na pasz\u0119 daj\u0105 jeszcze wy\u017csze plony, a zwierz\u0119ta mog\u0105 spo\u017cywa\u0107 znacznie wi\u0119cej cz\u0119\u015bci tych ro\u015blin ni\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zazwyczaj korzysta tylko z owoc\u00f3w, bulw i nasion, a rzadko z cz\u0119\u015bci zielonych. W rezultacie ilo\u015b\u0107 substancji od\u017cywczych uzyskiwanych z obszar\u00f3w uprawianych na pasz\u0119 mo\u017ce by\u0107 \u015brednio 4-5 razy wi\u0119ksza ni\u017c ilo\u015b\u0107 substancji od\u017cywczych przeznaczonych dla ludzi z upraw na ich potrzeby. Tego nie mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 bez konieczno\u015bci przeznaczania nowych obszar\u00f3w pod uprawy. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce to stanowi wyzwanie dla idei ekologii, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto podkre\u015blaj\u0105 zwolennicy weganizmu. Pozyskiwanie nowych teren\u00f3w pod uprawy jest w sprzeczno\u015bci z t\u0105 koncepcj\u0105, poniewa\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z wycinaniem lub paleniem kolejnych obszar\u00f3w las\u00f3w tropikalnych.<\/p>\n Przy omawianiu upraw nie mo\u017cemy pomin\u0105\u0107 kwestii substancji od\u017cywczych niezb\u0119dnych dla ro\u015blin. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, ro\u015bliny czerpi\u0105 te substancje z gleby, niestety przy tym przyczyniaj\u0105c si\u0119 do jej ubo\u017cenia. Aby zapewni\u0107 trwa\u0142o\u015b\u0107 upraw, konieczne jest poprawienie \u017cyzno\u015bci gleby poprzez nawo\u017cenie. W produkcji ro\u015blinnej istniej\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a nawoz\u00f3w. Najwa\u017cniejszymi \u017ar\u00f3d\u0142ami substancji od\u017cywczych dla gleb s\u0105 nawozy organiczne pochodzenia zwierz\u0119cego, takie jak obornik, gnojowica i gnoj\u00f3wka, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 najwi\u0119cej sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Na drugim miejscu znajduj\u0105 si\u0119 nawozy mineralne, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 ustalonym sk\u0142adem, jednak nieprzyczyniaj\u0105ce si\u0119 korzystnie do poprawy struktury gleby. Dodatkowym aspektem jest ich znacz\u0105cy wp\u0142yw na \u015brodowisko, co prowadzi do zakazu ich stosowania w produkcji ekologicznej. Trzecim \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 nawozy organiczne pochodzenia ro\u015blinnego, takie jak popi\u00f3\u0142 z wypalania obszar\u00f3w le\u015bnych pod nowe uprawy, uprawa ro\u015blin poplonowych jako „zielony naw\u00f3z” oraz kompost z niejadalnych cz\u0119\u015bci ro\u015blin. Jednak w skali globalnej te \u017ar\u00f3d\u0142a odgrywaj\u0105 obecnie niewielk\u0105 rol\u0119.<\/p>\n W przypadku znacznego wzrostu powierzchni upraw ro\u015blin na cele \u017cywieniowe, ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w ro\u015blinnych przeznaczanych na produkcj\u0119 kompostu zwi\u0119kszy si\u0119 znacz\u0105co. Jednak to nie wystarczy do zast\u0105pienia nawoz\u00f3w organicznych pochodzenia zwierz\u0119cego. W tej hipotetycznej sytuacji jedynym wyj\u015bciem by\u0142oby znacz\u0105ce zwi\u0119kszenie produkcji i stosowania nawoz\u00f3w mineralnych. Jednak takie rozwi\u0105zanie nie jest ani zdrowe, ani ekologiczne. To potwierdza, \u017ce ideologia weganizmu staje wobec wyzwa\u0144, kt\u00f3re wymagaj\u0105 przemy\u015blanej koncepcji, a zwolennicy tej diety cz\u0119sto nie chc\u0105 uzna\u0107, \u017ce produkcja zwierz\u0119ca jest niezb\u0119dna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Coraz bardziej zr\u00f3\u017cnicowane trendy \u017cywieniowe rodz\u0105ce si\u0119 w r\u00f3\u017cnych grupach spo\u0142ecznych, spowodowa\u0142y powstawanie licznych niesnasek na tle opinii, co jest zdrowe, co nie, co etyczne, a co nieetyczne. Relatywnie wolno rosn\u0105cym, za to bardzo g\u0142o\u015bnym i wyrazistym jest trend diety wega\u0144skiej. Weganie co do zasady uwa\u017caj\u0105, \u017ce s\u0105 bardziej moralni, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":300,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wpis.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-233","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/233\/revisions\/235"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}