Mi\u0119so jest jednym z kluczowych produkt\u00f3w diety cz\u0142owieka, dlatego jego produkcja ma do pewnego stopnia charakter strategiczny. Bez w\u0105tpienia w krajach europejskich najwa\u017cniejszymi rodzajami mi\u0119sa ze wzgl\u0119du na poziom spo\u017cycia s\u0105 wieprzowina (48%) i mi\u0119so drobiowe, przede wszystkim kurcz\u0105t brojler\u00f3w (35%). Jednocze\u015bnie z racji stopnia specjalizacji i intensyfikacji produkcji, fermy \u015bwi\u0144 i drobiu stanowi\u0105 najcz\u0119stszy obiekt atak\u00f3w ze strony krytyk\u00f3w produkcji zwierz\u0119cej. W pewnym zakresie krytykami tymi s\u0105 osoby kontestuj\u0105ce potrzeb\u0119 niejedzenia mi\u0119sa w og\u00f3le, czyli \u015brodowiska wegetaria\u0144skie i wega\u0144skie, ale nie brak te\u017c g\u0142os\u00f3w krytyki ze strony ludzi spo\u017cywaj\u0105cych mi\u0119so regularnie. Ten pozorny paradoks wynika z natury ludzkiej, kt\u00f3ra domaga si\u0119 produktu, ale nie godzi na szeroko rozumiane konsekwencje jego pozyskiwania. A konsekwencje te obejmuj\u0105 co do zasady 2 g\u0142\u00f3wne obszary, tj.: i. dobrostan zwierz\u0105t, co do wype\u0142nienia, kt\u00f3rego w gospodarstwach wielkotowarowych wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa ma w\u0105tpliwo\u015bci; ii. zagro\u017cenie \u015brodowiskowe i zwi\u0105zane z tym ryzyko pogorszenia standardu \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w okolic, gdzie produkcja zwierz\u0119ca jest prowadzona. Z tego powodu w momencie, gdy na stole pojawia si\u0119 argument, \u017ce utrudnienia jakie s\u0105 kreowane wobec rolnictwa spowoduj\u0105 nadmierny spadek poziomu produkcji krajowej i konieczno\u015b\u0107 importu \u017cywno\u015bci pochodzenia zwierz\u0119cego, krytycy klaszcz\u0105 w r\u0119ce z rado\u015bci i krzycz\u0105: \u201ei bardzo dobrze, niech si\u0119 inni truj\u0105, a my sobie kupimy i b\u0119dziemy mie\u0107 czyste sumienia wobec zwierz\u0105t, czyste powietrze, gleby i wody, i jeszcze ta\u0144sz\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, bo importowane mi\u0119so bardzo cz\u0119sto kosztuje mniej od krajowego\u201d. Czy aby na pewno tak b\u0119dzie? Jedno jest pewne, wp\u0142yw tych zmasowanych atak\u00f3w na rolnictwo ma swoje konsekwencje, widoczne przede wszystkim w sta\u0142ej tendencji spadkowej pog\u0142owia zwierz\u0105t i wolumen\u00f3w produkcji mi\u0119sa w Polsce i w Europie. Czy to s\u0142uszny kierunek?<\/p>\n
Zacznijmy od czystego sumienia wobec zwierz\u0105t. Unia Europejska wykreowa\u0142a najostrzejsze przepisy w zakresie dobrostanu zwierz\u0105t, co oznacza, \u017ce produkcja w krajach europejskich, w tym w Polsce, podlega \u015bcis\u0142ej kontroli wed\u0142ug najbardziej restrykcyjnych standard\u00f3w, niespotykanych nigdzie indziej na \u015bwiecie. Zatem zmniejszenie skali produkcji europejskiej i przeniesienie jej do innych kraj\u00f3w gotowych si\u0119 podj\u0105\u0107 produkcji nadwy\u017ckowej (obecnie to przede wszystkim Chiny i Brazylia), oznacza\u0107 b\u0119dzie drastyczne obni\u017cenie standard\u00f3w dobrostanu dla milion\u00f3w zwierz\u0105t. Pog\u0142owie \u015bwi\u0144 w UE szacowane jest na ok. 140 mln szt., ale ostatnie lata to ci\u0105g\u0142y spadek, poniewa\u017c jeszcze na zamkni\u0119cie dekady w 2020 r. szacowano je na ponad 146 mln szt. W tym samym czasie w Chinach pog\u0142owie wzros\u0142o z 406,5 mln do 452,6 mln szt. i jest to produkcja nie obj\u0119ta standardami UE. Produkcja mi\u0119sa drobiowego w UE to 13,07 mln ton rocznie i tu tak\u017ce odnotowano spadek z warto\u015bci 13,66 mln ton w 2020 r. M\u00f3wienie w tej sytuacji o spokoju sumienia to wyraz hipokryzji i nieodpowiedzialno\u015bci, prowadz\u0105cy do zwi\u0119kszenia cierpienia zwierz\u0105t w skali \u015bwiata. A \u017ce nie b\u0119dziemy mieli tego za p\u0142otem? To dla \u017cadnego uczciwego cz\u0142owieka nie mo\u017ce by\u0107 usprawiedliwienie.<\/p>\n
Argument czystego \u015brodowiska te\u017c nie wytrzymuje konfrontacji z rzeczywisto\u015bci\u0105. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce produkcja zwierz\u0119ca niesie za sob\u0105 pewne zagro\u017cenia \u015brodowiskowe, co prawda nie tak wielkie jak opisuj\u0105 to jej skrajni przeciwnicy, ale jednak. Zagro\u017cenia te dziel\u0105 si\u0119 na 2 zasadnicze kategorie: i. lokalne i ii. globalne. Te pierwsze bez w\u0105tpienia s\u0105 bardziej odczuwalne przez spo\u0142eczno\u015bci lokalne i dlatego w znacznie wi\u0119kszym stopniu oprotestowane. Jednak to te drugie maj\u0105 znacznie wi\u0119kszy realny, negatywny wp\u0142yw na nasze \u017cycie. I zn\u00f3w, przepisy UE w zakresie ochrony \u015brodowiska nie maj\u0105 sobie r\u00f3wnych nigdzie na \u015bwiecie, dlatego standardy i technologia ograniczania szkodliwo\u015bci \u015brodowiskowej s\u0105 tu najwy\u017csze. Przeniesienie produkcji do kraj\u00f3w innych spowoduje, \u017ce za p\u0142otem zniknie troch\u0119 swojskiego smrodku, nie tyle szkodliwego ile nieco uci\u0105\u017cliwego, a w zamian za to pojawi si\u0119 intensywny wzrost globalnego ska\u017cenia powietrza, w\u00f3d i gleb, kt\u00f3ry odczujemy pomimo, \u017ce jego przyczyna \u2013 produkcja zwierz\u0119ca b\u0119dzie na drugim ko\u0144cu \u015bwiata. Opr\u00f3cz tego przy\u015bpieszeniu ulegnie wycinka las\u00f3w tropikalnych pod uprawy paszowe i lokowanie nowych ferm, a to te\u017c ma niew\u0105tpliwe konsekwencje w skali globalnej, o czym od lat si\u0119 m\u00f3wi, ale w zasadzie nic si\u0119 nie robi aby to zmieni\u0107, a nawet przeciwnie. W Brazylii pomi\u0119dzy rokiem 2020 a 2022 nast\u0105pi\u0142 wzrost produkcji tucznik\u00f3w o 6,8 mln szt.<\/p>\n
Argument ekonomiczny na dzi\u015b wydaje si\u0119 jedynym mo\u017cliwym do obrony, ale i ten aspekt wcale nie jest tak jednoznaczny jak niekt\u00f3rzy by chcieli. Bez w\u0105tpienia koszty produkcji w przeliczeniu na 1 kg pozyskanego mi\u0119sa s\u0105 w krajach takich jak Chiny, czy Brazylia zdecydowanie ni\u017csze. Wynika to z kilku przyczyn, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych na czo\u0142o wysuwaj\u0105 si\u0119 niskie koszty robocizny, czyli m\u00f3wi\u0105c wprost, niemo\u017cliwe do zaakceptowania w Europie wykorzystywanie taniej si\u0142y roboczej, cz\u0119sto w postaci nieletnich, pracuj\u0105cych po kilkana\u015bcie godzin dziennie za groszowe stawki i bez \u017cadnych \u015bwiadcze\u0144 socjalnych czy ubezpieczenia. Wielu ludzi krytykuje te kraje za standardy pracownicze, ale jednocze\u015bnie bez wahania wybieraj\u0105 produkty z nich pochodz\u0105ce, ze wzgl\u0119du na atrakcyjne ceny. Kolejny przyk\u0142ad hipokryzji, kt\u00f3ry zapewne m\u00f3g\u0142by dotyczy\u0107 tak\u017ce produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych. Cierpienie ludzi za nisk\u0105 cen\u0119. Drugim elementem obni\u017caj\u0105cym koszty s\u0105 niskie standardy, albo wr\u0119cz brak jakichkolwiek standard\u00f3w dobrostanu zwierz\u0105t i ochrony \u015brodowiska. W tym przypadku za niskie ceny produkt\u00f3w p\u0142ac\u0105 cierpi\u0105ce zwierz\u0119ta i degradowane w zastraszaj\u0105cym tempie \u015brodowisko naturalne, czyli docelowo my wszyscy. Na pytanie \u201eczy warto?\u201d ka\u017cdy musi odpowiedzie\u0107 sobie sam. Pozostaje jeszcze jedna kwestia, kt\u00f3ra na razie jest w sferze domys\u0142\u00f3w, ale ma mocne podstawy poprzez analiz\u0119 cho\u0107by rynku soi. Je\u017celi produkcja krajowa obni\u017cy si\u0119 do stopnia uniemo\u017cliwiaj\u0105cego szybk\u0105 odbudow\u0119, to kraje o produkcji nadwy\u017ckowej mog\u0105 zacz\u0105\u0107 windowa\u0107 ceny, \u017ceby maksymalnie skorzysta\u0107 z okazji. A my b\u0119dziemy musieli zap\u0142aci\u0107, bo nie b\u0119dzie alternatywnego rozwi\u0105zania. I wtedy nawet argument niskiej ceny okaza\u0107 si\u0119 mo\u017ce chybiony.<\/p>\n
Warto w tym miejscu doda\u0107 jeszcze jeden argument, o kt\u00f3rym rzadko si\u0119 wspomina, bo dla przeciwnik\u00f3w produkcji zwierz\u0119cej \u201eza p\u0142otem\u201d jest on bardzo niewygodny. Chodzi mianowicie o jako\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo pozyskiwanych produkt\u00f3w. I tu zn\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 standardy UE, zakazuj\u0105ce rutynowego stosowania substancji uznawanych za szkodliwe, lub ryzykowne, takich jak hormony, antybiotyki, czy beta blokery. Poza Europ\u0105 s\u0105 one stosowane powszechnie i w du\u017cych ilo\u015bciach, poniewa\u017c s\u0105 najta\u0144szym sposobem stymulowania podwy\u017cszonych parametr\u00f3w produkcyjnych. Niestety maj\u0105 one bardzo negatywne oddzia\u0142ywanie na bezpiecze\u0144stwo i jako\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci, a tak\u017ce, w przypadku antybiotyk\u00f3w, generuj\u0105 ogromne zagro\u017cenie zdrowotne stymuluj\u0105c lekooporno\u015b\u0107 bakterii. Obecnie w UE, stosowanie antybiotyk\u00f3w dopuszczalne jest tylko w formie niezb\u0119dnej terapii, nie wolno natomiast stosowa\u0107 tzw. antybiotykowych stymulator\u00f3w wzrostu (ASW), kt\u00f3re w innych krajach s\u0105 podawane do paszy lub wody rutynowo, czasem w ca\u0142ym okresie wzrostu zwierz\u0105t rze\u017anych. W Polsce nader cz\u0119sto oskar\u017ca si\u0119 fermy wielkotowarowe o stosowanie tych substancji, zapominaj\u0105c, \u017ce to w\u0142a\u015bnie fermy s\u0105 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b kontrolowane i nie mia\u0142yby realnej mo\u017cliwo\u015bci ukrycia takich praktyk. Zatem bezpiecze\u0144stwo \u017cywno\u015bci zdecydowanie na korzy\u015b\u0107 produkcji \u201eza p\u0142otem\u201d. W polityce UE obowi\u0105zuje obecnie kolejne zaostrzenie, zmierzaj\u0105ce do obni\u017cenia stosowania tak\u017ce antybiotyk\u00f3w terapeutycznych o 50% na ka\u017cd\u0105 dekad\u0119. Jak na razie cel tej polityki jest dotrzymywany i ca\u0142kowita warto\u015b\u0107 zu\u017cycia antybiotyk\u00f3w w produkcji zwierz\u0119cej w latach 2011-2021 obni\u017cy\u0142a si\u0119 z 161,2 mg\/PCU do 86,2 mg\/PCU. Obecnie trwa druga dekada z tym samym celem strategicznym.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, wszelkie racjonalne argumenty wskazuj\u0105 na Europ\u0119, jako najlepszego i w spos\u00f3b szeroko rozumiany najbezpieczniejszego producenta mi\u0119sa. W tej sytuacji obecna sta\u0142a tendencja spadkowa tej produkcji powinna budzi\u0107 niepok\u00f3j a nie rado\u015b\u0107 i sk\u0142ania\u0107 do podejmowania dzia\u0142a\u0144 w celu odwr\u00f3cenia tego skrajnie niekorzystnego trendu.<\/p>\n
dr Tomasz Schwarz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mi\u0119so jest jednym z kluczowych produkt\u00f3w diety cz\u0142owieka, dlatego jego produkcja ma do pewnego stopnia charakter strategiczny. Bez w\u0105tpienia w krajach europejskich najwa\u017cniejszymi rodzajami mi\u0119sa ze wzgl\u0119du na poziom spo\u017cycia s\u0105 wieprzowina (48%) i mi\u0119so drobiowe, przede wszystkim kurcz\u0105t brojler\u00f3w (35%). Jednocze\u015bnie z racji stopnia specjalizacji i intensyfikacji produkcji, fermy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":300,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wpis.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-209","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=209"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":212,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/209\/revisions\/212"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polskie-mieso.pl\/zdrowa-porcja-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}